Radiodagboek bezoek Ocna Sibiului

 

 

 

 

Geschreven door Ds. M.C. Batenburg   

donderdag 31 mei 2007

 

Van 10-16 mei bezocht ik samen met een groep gemeenteleden de Roemeense gemeente Ocna Sibiului.

In de zomer van 1995 ontstond het eerste contact met deze gemeente door een bezoek van Truus en Cor de Mos.

Zij waren op vakantie in Roemenië en belandden toevallig (wat is toeval) in Ocna.

Cor de Mos zei daarover een aantal jaren later:
Het
is 15 juli 1995.  We staan bij de dorpspomp  omdat er al enkele weken geen druppel water uit de kraan komt!

Ook niet op de camping. En dan zien we hem staan, de oude baas met zijn gerafelde kleding. Ja, we hadden wat tweedehands kleding bij ons, maar hoe zou hij er op reageren? Heel voorzichtig gaan we met twee broeken naar hem toe. : Eh, is het misschien iets voor u?"  Hij pakt ze met beide handen aan, kijkt ernaar, en nog eens, en nog eens en dan verschijnen er grote, dikke tranen en even later krijgen we een stoppelige baard tegen onze wang aangeduwd en zoent hij ons! Alsof hij de 100.000 had gewonnen! Hij die 40 jaar geknecht was door het communisme en in de laatste decennia had moeten lijden onder het hardvochtige regime van de Ceaucescu’s. Toen hij 65 werd, mocht hij niet met de ambulance vervoerd worden, omdat hij niet meer productief was! Als een kind zo blij met twee broeken uit Waddinxveen. Enkele dagen eerder hadden we hetzelfde meegemaakt bij de koster en zijn gezin. Er was nog nooit een transport met hulpgoederen in hun plaats aangekomen. Ocna S. ligt vlakbij de doorgaande weg Arad – Boekarest. Maar nog nooit was een hulptransport afgebogen naar Ocna S. Op zondag had de predikant ,Csaba Orbán, zich in ongeveer dezelfde bewoordingen uitgelaten. En het was alsof we iedere keer de man uit Bethesda, die 38 jaar ziek was, hoorden zeggen: "Ik heb geen mens, die…!"

Dit bezoek in 1995 vormde het begin van de relatie tussen de kerken in Ocna en Waddinxveen. Door de jaren heen zijn in beide gemeentes steeds meer mensen betrokken geraakt bij de contacten. Met regelmaat werden er ook bezoeken aan elkaar afgelegd. Zo ook dus ons bezoek van 10-16 mei. In dit radiodagboek wil ik daarover een aantal dingen vertellen.

Donderdag 10 mei
Het is 4.45 uur ’s morgens als de wekker gaat. Op deze dag vertrek ik met het vliegtuig naar Roemenië. Ons reisgezelschap bestaat verder uit Adrie en Marian Neven, Panc en Maarten Vos en Piet den Hertog. Ook Cor en Truus de Mos en Arie en Ada Verbree reizen naar Ocna, maar zij komen met de auto. Om 7.25 uur stijgt ons vliegtuig van Amsterdam op richting Zürich. Nadat we daar een tussenlanding hebben gemaakt arriveren we rond 13 uur in Boekarest, de hoofdstad van Roemenië. Vandaar moeten we over de weg nog ruim 300 kilometer afleggen met een busje. Ocna Sibiului is gelegen in Transsylvanië. Dit gebied hoorde vroeger bij Hongarije, maar het werd in 1920, na WO I, bij Roemenië gevoegd. Het gebied is twee keer zo groot als Nederland en er wonen zeven miljoen mensen.
Wat betreft godsdienst is de Oosters-Orthodoxe kerk in Roemenië veruit de grootste kerk.

De Hongaars-gereformeerde kerk waartoe ook onze zustergemeente behoort is een kleine minderheidskerk.
Uiteindelijk arriveren we pas om 20.30 uur op onze bestemming. Door zo’n veertig wegversmallingen duurt de reis van 300 kilometer bijna zeven uur…

Het is voor mij de eerste keer dat ik in Roemenië ben. Ik word geraakt door de prachtige natuur. Heuvelachtig, groen, en met name de Karpaten zijn een indrukwekkend gebergte. Verder valt me tijdens de reis op dat er op heel veel plaatsen hard gewerkt wordt. En niet alleen aan de weg. Op talloze plaatsen zie ik huizen en fabrieken die nieuw worden gebouwd of gerenoveerd. Roemenië is duidelijk een land in opbouw.
Ocna Sibiului is een plaatsje dat uniek gelegen is. Met name ’s zomers is het er heel druk. In de nabije omgeving ligt een aantal natuurlijke zoutbaden die een geneeskrachtige werking hebben. Het hotel waar wij verblijven dient zich dan ook aan als kuurhotel. Na een enerverende reis val ik ’s avonds uitgeput slaap.

Vrijdag 11 mei
Een nieuwe dag. In de morgen lopen we naar de kerk in Ocna, een mooie Romaanse kerk uit 1240. Panc en Maarten Vos zijn daar al aan het werk om het orgel dat vanuit Waddinxveen is meegekomen op te bouwen. Dit orgel is door Panc Vos prachtig gerestaureerd en uitgebouwd. Omdat het oorspronkelijke orgel in de kerk in zeer slechte staat verkeert komt dit nieuwe orgel als een groot geschenk. Het wordt voorin de kerk geplaatst en het lijkt wel alsof het er altijd al heeft gestaan.
In de middag heb ik een gesprek met de voorganger van de gemeente, ds. Sandor Szanto. Het is goed om elkaar te ontmoeten nadat we tot nu toe alleen contact hadden via e-mail. We communiceren in het Engels. Het is goed om te ontdekken dat er ondanks grote verschillen in cultuur en context, toch een eenheid in de Heere Jezus Christus is. We spreken af om later tijdens het verblijf nòg een keer een ontmoeting te hebben.
Aan het begin van de avond gaan we op bezoek in het kinderhuis. Dit huis is een verhaal apart. In 1999 werd dit huis aangekocht met het doel om het te gaan verbouwen tot een tehuis voor straat- en weeskinderen. Wanneer het wordt gekocht is het een oud, bouwvallig huis. Maar met hulp van velen, ook ouderen en jongeren uit Waddinxveen, lukt het om er binnen een paar maanden een prachtig huis met aanbouw van te maken. Op de bovenverdieping worden vijf mooie kinderkamers gerealiseerd. Inmiddels wonen er zeven kinderen in de leeftijd tussen zes en zestien. De gastouders die de scepter zwaaien in dit huis, moeder Etelka en vader Sándor, zijn geknipt voor hun taak. Ons valt de positieve sfeer in het huis op, ook ziet alles er keurig opgeruimd uit.
Aan het einde van de dag houden we met elkaar een avondsluiting en zingen we een aantal liederen. Het is goed om zo te merken dat we ook als Waddinxveners  nauwer aan elkaar worden verbonden.

Zaterdag 12 mei

Op deze zaterdag wordt er een verkoping gehouden van kleding.

Deze kleding is afkomstig uit Waddinxveen. Daar is alles ook al gesorteerd en in dozen gedaan.

Heel wat mensen weten de weg te vinden naar de verkoping, die uiteindelijk een bedrag oplevert van ruim €600,-. Een mooie opbrengst, die in zijn geheel weer bestemd zal worden voor doelen in de gemeente van Ocna. Het weer werkt trouwens ook goed mee. Het is op deze dag, net als de andere dagen dat we in Roemenië verblijven, tegen de 30˚C. Ook voor dit land in deze tijd van het jaar uitzonderlijk, maar we genieten ervan met volle teugen. Datzelfde geldt voor de natuur rondom het dorp. Op zaterdagavond maken we een uitgebreide wandeling in de omgeving. Met name de zoutbaden zijn schitterend gelegen tussen de heuvels rondom Ocna. Wat heeft onze Schepper alles toch prachtig gemaakt.

 

 

Zondag 13 mei
Een bijzondere dag. Het is de bedoeling dat ik samen met ds. Szanto zal voorgaan in de kerkdienst. Van collega Frans Bos uit Waddinxveen heb ik een Hongaarse toga geleend die ik tijdens de dienst zal dragen. Ik houd een preek in het Engels over Psalm 133. Dit is een psalm over de onderlinge liefde tussen broeders en zusters. In de preek heb ik onder andere het volgende gezegd:

"De onderlinge liefde waarover Psalm 133 kan uiteindelijk alleen haar oorsprong vinden in God. De liefde is uit God, zegt de apostel Johannes.

Of zoals Paulus ergens anders schrijft: de liefde is een vrucht van de Heilige Geest. Liefhebben zoals God het bedoelt is geen vanzelfsprekende zaak.

Het is dan ook oneindig meer dan houden-van, dan sympathiek en aardig vinden.

Want aardig zijn binnen de kring van mensen die je zelf hebt uitgekozen, dat wil vaak nog wel.

Maar in de gemeente hebben we elkaar niet uitgekozen. God heeft ons uitgekozen. Hij heeft ons aan elkaar gegeven. Als broeders en zusters

in één gemeente. Maar ook als broeders en zusters over de grenzen heen. Op een bijzondere manier zijn wij twaalf jaar geleden als gemeenten

van Ocna Sibuilui en Waddinxveen op elkaars weg geplaatst. We zijn dankbaar voor de contacten die er in deze tijd zijn gegroeid.

Het is bijzonder om ver over de grenzen contact te hebben met broeders en zusters in de Heere Jezus Christus. Dat is een gave.

Maar ook een opgave. Om elkaar steeds beter te leren kennen. Om te leren omgaan met cultuurverschillen. Om te leren geven maar ook om

te leren ontvangen. Om te dienen en gediend te worden. Kortom: om te leren elkaar lief te hebben. Hoe kan dat? Door ons steeds weer te wenden

tot de bron: de liefde van God. God die ons zozeer heeft liefgehad dat Hij zijn enige Zoon heeft gegeven. Dat is de basis.

Of zoals we dat lezen bij de apostel Johannes: "Hierin is de liefde van God jegens ons geopenbaard, dat God Zijn enige Zoon gezonden heeft in de

wereld, opdat wij zouden leven door Hem." Als wij zelf steeds weer gevuld worden door die liefde van God,

zullen ook bijzondere dingen gebeuren in de onderlinge liefde."

Tot zover een deel van de preek. Iedere alinea werd direct in het Hongaars vertaald, zodat ook de mensen die geen Engels spreken de preek konden volgen. Het is bijzonder om zo met elkaar verbonden te zijn en ook samen te zingen tot eer van God. De meeste psalmen in het Hongaars hebben dezelfde melodie als onze psalmen, zodat bijv. psalm 42 en 90 in meerdere talen als lofoffer omhoog stijgen tot Gods troon. We worden bij ons zingen begeleid door het orgel dat door Panc en Maarten Vos in razend tempo is opgebouwd en gestemd.

Het klinkt prachtig!
Na de dienst wordt in het verenigingsgebouw aandacht besteed aan moederdag. Het is opvallend hoeveel aandacht er aan deze dag wordt besteed. Zo’n 15 kinderen hebben gedichten ingestudeerd en toneelstukjes geoefend. We staan verbaasd over de creativiteit en ook over de manier waarop kinderen dingen uit hun hoofd kunnen leren. Indrukwekkend!

Helaas zijn Roemenen minder dan wij gewend om koffie te drinken, maar in ons hotel hebben we zelf snel een bakje koffie gezet.
’s Middags worden we door de gemeente uitgenodigd voor een barbecue. We gaan daarnaartoe met paard en wagen. De omgeving is schitterend, het eten is heerlijk en de gesprekken zijn goed. In het hotel houden we ’s avonds weer onze avondsluiting.

 

 

 

 

 

 


Maandag 14 mei
Op deze dag hebben we overdag geen afspraken. Samen met Piet den Hertog leg ik kort bezoek af aan Sibiu, een grote stad op 12 km van Ocna. Deze stad is dit jaar uitgeroepen tot culturele hoofdstad van Europa. Een aantal prachtige kerken vraagt onze aandacht. Tussendoor bestellen we op een terras een kop soep. Deze smaakt prima, maar een uur wachten op je soep is wel erg lang… De terugreis leggen we af per bus. Een heel nieuwe ervaring, waarbij we ons afvragen wat nu eigenlijk het verschil is tussen het vervoer met paard en wagen. Gebutst komen we weer aan bij ons hotel.
’s Avonds heb ik een gesprek met ds. Szanto. Hij is deze week druk met de voorbereidingen voor de dienst waarin zeven jongeren confirmatie zullen doen. Dit is te vergelijken met ons belijdenis-doen. De leeftijd van confirmatie is rond het 14e jaar. De jongeren moeten daarvoor veel leren, ook echt uit het hoofd leren. Hiervoor worden de vragen en antwoorden van de Heidelberger Catechismus gebruikt. In totaal moeten de jongeren zo’n 80% van de Catechismus kunnen opzeggen. Als ik bij de pastorie arriveer is collega nog aan het overhoren. Helemaal tevreden is hij helaas niet… Zijn pupillen kunnen beter, merkt hij naderhand op. Het valt me op dat er zoveel nadruk wordt gelegd op het op deze manier kunnen reproduceren van kennis. Ik krijg de indruk dat het Roemeense onderwijssysteem daarop ook meer nadruk legt dan dat bij ons het geval is.
We praten daarna verder met elkaar door over verschillen en overeenkomsten tussen de tradities van onze kerken. Collega Szanto legt grote nadruk op het bewaren van de Hongaars-gereformeerde traditie. Als kleine Hongaarse minderheid is het belangrijk om duidelijk te zijn over wat men gelooft en wil doorgeven aan een nieuwe generatie. Dit maakt dat de predikant ook niet enthousiast is over mensen die in groepjes de bijbel zouden willen bestuderen: hij is bang dat gemeenteleden hierdoor innerlijk vervreemden van het geloof en vervallen in sektarisme. Vanuit onze situatie vertel ik dat ook wij hechten aan het doorgeven van onze traditie.

Tegelijkertijd vinden wij het in onze gemeente juist heel belangrijk om naast de zondagen ook doordeweeks in kleinere groepen bij elkaar te komen. Bij goede leiding worden mensen daardoor toegerust en kunnen ze groeien in onderlinge verbondenheid en eenheid.
Als ik ’s avonds om 23.30 uur bij het hotel kom zit het hek op slot. Ik vrees een koude Roemeense nacht tegemoet te gaan. Gelukkig blijkt er aan de achterkant van het hotel nog een deur open…

Dinsdag 15 mei
De laatste dag dat we als volledige groep bij elkaar zijn. Vanaf morgen zal ons reisgezelschap uiteen vallen omdat ieder tussen woensdag en zaterdag op verschillende momenten vertrekt naar huis. Onder leiding van Andrej Bogati (gemeentelid en zoon van een presbyter) krijgen we op deze dag een uitgebreide rondleiding door Sibiu. In één van de kerken wordt onze culturele kennis verder bijgespijkerd door een inspirerende gids in de kerk die spontaan allerlei dingen begint te vertellen. Aan het einde van de middag kunnen nog snel wat souvenirs worden ingekocht voor het thuisfront.
Op dinsdagavond houden we als complete groep nog een avondsluiting, waarbij ook de familie Bogati uit Ocna aanwezig is. We lezen Matth. 28:16-20. Met name de belofte van de Heere Jezus om altijd met ons te zijn is bemoedigend. Als we straks weer teruggaan naar Waddinxveen is God ons nabij op reis, maar Hij blijft ook bij zijn gemeente in Roemenië. We mogen elkaar teruggeven in de handen van God. Bij Hem zijn wij wel geborgen.

Woensdag 16 mei
De terugreis. Om 5 uur ’s morgens gaat de wekker. Per trein reizen we van Sibiu naar Boekarest: een reis van vijfenhalf uur. Daarna volgt een wilde taxirit door Boekarest. Het lijkt erop dat het gebruik van de claxon deel uitmaakt van het praktisch verkeersexamen in Roemenië. Onze chauffeur is er in ieder geval heel bedreven in. Om 14.35 uur stijgt ons vliegtuig op en via een tussenlanding in Zürich landen we nog voor 19 uur op Schiphol.
Terugkijkend ben ik dankbaar voor de gelegenheid die er was om onze zustergemeente te bezoeken. Iedere zondag belijden we ons geloof met Gods kerk van alle tijden èn van alle plaatsen. Dat de kerk van Christus wereldwijd bestaat wist ik al, maar het was bijzonder om het ook weer met eigen ogen te zien en te ervaren.
Met name de grote gastvrijheid van de mensen in Roemenië heeft me geraakt. Niets was hen teveel om het ons naar de zin te maken: beschamend! Ik kreeg de indruk dat sommige gemeenteleden opkijken tegen ons vanuit Waddinxveen. Alsof wij met onze materiële rijkdom meer zijn… Misschien is het wel andersom. Kunnen wij van deze gemeente niet leren wat het betekent om genoegen te nemen met minder. Kunnen wij juist van hen niet leren wat het betekent om te delen?
De gemeente in Ocna staat in de komende jaren voor meerdere uitdagingen. Daarbij denk ik met name wel aan de vraag hoe het geloof kan worden doorgegeven aan een nieuwe generatie en hoe in de gemeente kan worden gewerkt aan geloofsopbouw. Vragen die ons ook in Waddinxveen bezighouden. Ik hoop en bid dat we in gezamenlijkheid over deze dingen kunnen spreken en van elkaar kunnen leren. 
Tijdens onze laatste avondsluiting zongen we met elkaar de woorden van Gezang 314 en met de woorden van dit toepasselijke lied wil ik afsluiten:

Gij die gelooft, verheugt u samen,
’t is God, die trouw zijn kerk bewaart!
Die hoop zal nimmer ons beschamen:
de Heer is God en zijns is de aard.
Zijn woord heeft vrede, heil bereid
van eeuwigheid tot eeuwigheid !
 
Nabij of ver, wij zijn verbonden:
één Heer en één geloof, één doop,
één Geest is tot ons neergezonden,
en één is aller liefd' en hoop.
Wij bidden en wij danken saâm,
wij roemen in één Vadernaam.
 
Hoopt op de Heer, zijn dag komt nader!
Eén kudde, één Herder is beloofd.
De volken buigen zich te gader
voor Jezus Christus, aller Hoofd!
Dat toch de dag des heils verscheen,
dan worden aard’ en hemel één!